Blogs

September 2025

Bronsttijd in de Bossen van Nunspeet: Het Oerspektakel van de Veluwe

De nazomer maakt langzaam plaats voor de herfst. In de bossen rondom Nunspeet verandert de sfeer – en niet alleen door de verkleurende bladeren. Want september betekent op de Veluwe maar één ding:
de bronsttijd van het edelhert is begonnen.

Elk jaar weer is dit een van de meest indrukwekkende natuurverschijnselen van Nederland. En in de uitgestrekte bossen van de gemeente Nunspeet speelt het zich recht onder onze neus af

Een bos vol spanning
Hoewel het overdag nog stil lijkt in het bos, hangt er iets in de lucht. Letterlijk. De mannelijke edelherten – of ‘herten’ – bereiden zich voor op de bronst. Hun nek wordt dikker, het gewei blinkt van kracht, en een sterke geur – de zogenaamde bronstgeur – begint zich te verspreiden.

Ook de hindes, de vrouwelijke edelherten, maken zich onbewust klaar. Hun lichaam scheidt feromonen af: geurstoffen die de herten tot diep in het bos kunnen ruiken. De spanning tussen de dieren stijgt – het toneel is klaar voor de show.

De plaatshert treedt op
In de grote roedels hindes verschijnt steeds vaker een imposant mannetje: de plaatshert. Hij is sterk, volwassen en straalt macht uit. Dit hert probeert het recht te veroveren om de hindes in zijn groep te dekken. Maar dat recht moet hij verdedigen – tegen andere herten die hetzelfde willen.

De gevechten tussen rivalen zijn heftig, soms spectaculair. Met hun geweien botsen ze op elkaar in korte, felle duels. De winnaar blijft bij de roedel, de verliezer trekt zich terug.

Bronstroep door de Nunspeetse bossen
Wie in deze periode vroeg op pad gaat in de bossen van Nunspeet – bijvoorbeeld in het Zandenbos, het Hulshorsterzand of langs de randen van het Veluwemeer – maakt kans op iets bijzonders.

Een rauw, oerkrachtig geluid galmt door het bos: het bronstroepen. Dit diepe gebrul van de herten is bedoeld om concurrenten af te schrikken en hindes aan te trekken. Het is natuur op haar puurst – en als je het eenmaal hebt gehoord, vergeet je het nooit meer.

De bronst beleven in Nunspeet
Nunspeet ligt midden in een van de rijkste natuurgebieden van Nederland. De uitgestrekte bossen, heidevelden en zandverstuivingen maken het tot een perfecte plek om de bronst te beleven.

Je kunt zelfstandig op pad gaan via een van de vele wandelroutes, of deelnemen aan een bronstexcursie onder begeleiding van een natuurgids. Bezoekerscentrum Nunspeet en Staatsbosbeheer bieden regelmatig begeleide tochten aan, waarbij je meer leert over het gedrag van de herten – én kans maakt ze te zien of te horen.

Tips voor bronstbezoekers

Ga vroeg of laat op pad, maar zorg dat je bij zonsondergang het bos hebt verlaten als dat vereist is.
Bij zonsopgang of in de schemering zijn herten het meest actief.
Wees stil en respectvol: laat de dieren met rust.
Gebruik geen flits of fel licht.
Neem een verrekijker mee, en als je fotografeert: werk met zoom.
Draag donkere, niet ritselende kleding en blijf op de paden.

Een natuurbeleving om stil van te worden
De bronsttijd in Nunspeet is meer dan een natuurverschijnsel. Het is een beleving waarin je oog in oog komt te staan met oeroude instincten en kracht. Elk gebrul door het bos, elk moment van stilte voor een gevecht, maakt deel uit van een eeuwenoud ritueel dat zich elk jaar opnieuw voltrekt.

Dus trek er deze maand op uit. Wandel de bossen in, luister naar het bronstroepen en voel de magie van de Veluwe.
Nunspeet leeft – en ademt – natuur.

April 2025

Bzzz Bzzzz zzzzz

Wie dit geluid in de zomer hoort en een geel/ zwart gestreept dier ziet rondzoemen denk al snel; oh jee een wesp, een bij, een hommel. Ben jij ook niet zo gek op al die gestreepte zoemdieren dan wordt het volgende stukje….angstaanjagend.

Of misschien kunnen we juist iets doen aan al die knikkende knieën en bonkende harten. De komende maand zoemen – inderdaad zoemen – we wat verder in op deze gestreepte gasten die al menig rustig avondje in de tuin en ijsje in de zon hebben verstoord.

Van deze zoemende vriendjes beginnen we bij degene die het makkelijkste te herkennen is: de hommel (latijnse naam: bombus).
Hommels zijn groot, harig en niet agressief. De grootste hommelsoort in Nederland kan 22 mm groot worden en alle hommels hebben een gestreept jasje – dat is om zijn vijanden bang te maken. Dus als jij van hem gaat bibberen dan heeft hij zijn doel bereikt. Dat harige vachtje heeft ook nog een ander doel – hij kan goed tegen de kou, veel beter dan bijen en wespen bijvoorbeeld. Dus terwijl de bijen en wespen nog binnen liggen te bibberen is de hommel al buiten bezig met nectar verzamelen. Er zijn zelfs hommels die leven op koude toendra’s in het hoge noorden. Hommels zouden trouwens tijdens warme zomers dat jasje best wel eens willen uittrekken – want ja zo’n bontvelletje is dan wel een nadeel. De hommel moet dan veel rusten – maar dat snappen wij als mensen natuurlijk maar al te goed. Helaas kan de hommel ’s avonds niet even naar de winkel gaan voor een hapje nectar of een slokje honing. Hommels zijn daarom de hele zomer door druk bezig met de bloemetjes.

Voor ijsjes heeft hij echt geen tijd en dat is natuurlijk mazzel voor ons. Toch heeft hij wel iets met dat ijsje in jouw hand te maken. Terwijl de hommel van bloem naar bloem zoemt bestuift hij meteen allerlei plantjes, zoals die van de aardbei bijvoorbeeld. Sommige plantjes zouden het daarnaast zonder de hommel heel wat slechter doen, de braam, paprika en tomaat zijn daar een goed voorbeeld van dus naast je ijsje mag je de hommel ook bedanken voor bijvoorbeeld die lekkere pizza. Het is dus wel belangrijk om goed te zorgen voor die grote, harige en vriendelijke zoemers. Als je nu denkt, hoezo vriendelijk? Dan vind je het misschien wel interessant om te weten dat hommels bijna nooit steken. Er zijn zelfs mensen die ze aaien maar misschien gaat je dat toch te ver. Belangrijk is om te weten dat hommels jou met rust laten – zolang je niet verkleed gaat als een grote bloem.

Net als vele andere dieren, planten en insecten wordt de hommel ernstig bedreigd. Zou je meer voor de hommel willen doen kom dan eens langs bij het bezoekerscentrum voor meer informatie en producten over de hommel.